De toekomst is voorbij



We zouden met de camper gaan reizen. Hij was net met pensioen en ik zou nog drie maanden werken. Al onze plannen zijn nu voorbij.

Ingrid, zes maanden na het overlijden van haar partner.

Rouwen om je (voorbije) toekomst

We denken dat rouw gaat over iets wat je in het verleden had. Ja, daar gaat het ook over, maar rouwen gaat ook over iets wat je nooit meer zal krijgen. Dat is ook weer een ander rouwproces want je kunt niet teren op de herinneringen die je hebt. Je kunt hooguit teren op de herinneringen van de toekomst.

Je had het leven uitgestippeld

Je plant je leven, je hebt ideeën over hoe je leven eruit zal zien. Dat toekomstbeeld geeft ook houvast. Je weet als het ware waar je naar toe werkt. Je fantasie werkt door. Je ziet jezelf al met je partner door Europa reizen met je camper, je hebt het er jaren over gehad, misschien ook wel (te) hard gewerkt om hiervoor te sparen. Of je zag je kindje al naar de middelbare gaan, je bedenkt hoe je kindje zelf op enig moment kinderen gaat krijgen. Of je ziet al helemaal voor je hoe jij en je partner ‘ooit als de kinderen groot zijn’ een wereldreis gaan maken.

Streep door de rekening

Dan gebeurt het verschrikkelijke. Je kind overlijdt of je partner overlijdt. Verliezen die niet passen in je verwachte levensloop. Alle plannen kun je de sloot ingooien. Weg. Het is alsof je je leven opnieuw moet gaan uitvinden.

Je leven opnieuw opbouwen

Na een groot verlies ga je je leven opnieuw opbouwen. Dat doe je door niet alleen naar de nieuwe toekomst te kijken, maar meer nog door ook terug te kijken naar hoe het was. Dat is contra intuïtief, want je denkt misschien dat je dat juist niet moet doen, omdat daar ook veel pijn zit. In mijn therapie en het online rouwverwerkingsprogramma Lutografie besteed ik veel aandacht aan het ‘op verhaal komen’, zoals dat in de psychologie wordt genoemd. Het is van belang dat je je levensverhaal gaat herschrijven. Je herkent het vast: je levensverhaal lag al vast, ookal wist je dat er van alles kon gebeuren.

Je levensverhaal compleet maken

Voordat je kunt gaan bouwen is van het belang dat je de kloof gaat dichten tussen je oude en je nieuwe leven. Het is net alsof je op twee aardplaten bent aanbeland en er een grote kloof tussen deze platen is. Die kloof kun je dichten door een nieuw levensverhaal te maken. Dat doe je onder andere door alle informatie te krijgen rondom het overlijden. Dit voel je vast en zeker: je wil antwoorden op een hele hoop vragen die je hebt.

Voorspelbaarheid

In het begin kun je alleen nog een plannetje maken voor de komende minuut. Als jij in rouw bent dan voel je precies wat ik daarmee bedoel. Je kunt niet verder kijken dan de komende minuut. Iedere ‘grotere’ gedachte levert direct paniek. Na een tijdje kun je een dag vooruit kijken, nog later een week vooruit, enfin en zo verder.

Days of future past

Ik vind het een mooie term ‘days of future past’. Het zegt zo alles. De dagen van de voorbije toekomst. Want dat is precies wat het is. Je toekomst is voorbij.

Tenminste… de toekomst zoals je hem had bedacht. De rouw gaat dus niet alleen over degene die is doodgegaan maar ook over het leven zoals je bedacht had dat het zou zijn.

Houvast in de nieuwe toekomst

In jouw nieuwe toekomst ga jij ook weer houvast vinden. Het begint met hele kleine dingen, een plannetje om koffie te drinken met een vriendin. Een bioscoopafspraak. Of, zoals in de situatie van Ingrid: op zoek naar een wandelmaatje.



Misschien wil je hier iets over kwijt of kan ik op dit moment iets anders voor je doen. Weet me dan te vinden via www.hetnieuwerouwen.nl.

De afbeelding van dit blog komt uit de Rouwkalender. te bestellen als scheurkalender of gratis beschikbaar als app.

Wil je meer informatie over rouw?